Vanouds is het Hindoestaanse huwelijk een heel blijde gebeurtenis. Bruid en bruidegom worden prachtig aangekleed, van veel ornamenten voorzien en er wordt alles aan gedaan om het hen naar de zin te maken. Er worden grapjes gemaakt, er wordt gezongen en gemusiceerd, er wordt gedanst en er wordt gelachen. Het Hindoe huwelijk stamt niet alleen uit een heel oude traditie van wijsheid maar bevat ook alle ingrediënten om er een mooi en ceremonieel feest van te maken.
Auteur: Narada Kush

Ze werden verplicht om, weliswaar tegen betaling, te blijven werken op de door hen zo gehate plantages, en voor dezelfde meesters. Lang voor de afschaffing van de slavernij waren de Nederlanders al gestart met het zoeken naar andere arbeiders, bij voorbeeld uit China, maar dat werd geen succes. De Britten bleken ondertussen zeer tevreden over de Indiërs in Brits-Guyana, en op verzoek kreeg Nederland toestemming om onder strikte voorwaarden 'contractanten' te gaan werven in Brits-Indië.

De eeuwenlange Britse, en daarvóór de Mogul overheersing had Brits-Indië behoorlijk uitgezogen. De bevolking leefde door uitbuiting onder de armoedegrens: men was ongeschoold en had geen geld, oogsten mislukten en er heerste hongersnood. Hoop op  een betere toekomst was er niet, totdat er 'wervers' kwamen....

De arbeiders voor de plantages werden door de lokale wervers meestal op een eerlijke manier geworven, maar de 'assistenten' dachten daar anders over; dat bleken niet zelden ordinaire ronselaars. Deze arkathiya's verleidden de arme arbeiders met fantastische verhalen over Sri Ram Tapoe, het eiland van Shri Ram, een nobele koning uit een verre geschiedenis.

De contractanten, Kantraki, geloofde deze verhalen echter, en raakten overtuigd  dat hen daar een nieuw, gelukkig leven wachtte.

Op 5 juni 1873, na een reis van 99 dagen, kwam vanuit Brits-Indië het eerste schip aan in Fort Nieuw-Amsterdam, de Lalla Rookh (Tulpenwang). Aan boord bevonden zich nog 399 contractanten, onderweg waren elf personen overleden. Er zouden hierna nog vele schepen volgen.

De Hindostaanse immigratie was begonnen....

Verlies is vaak heel ingrijpend, ongeacht de omstandigheden, afkomst of culturele achtergrond. Maar wat als je het leven zou vieren? De Surinaams Creoolse doelgroep is een prachtig voorbeeld hiervan.

Door overdracht van kennis via mondelinge tradities is soms zowel kennis als cultureel erfgoed verloren gegaan. Dr. Varina Tjon A Ten vond het vastleggen hiervan noodzakelijk. Als eerste publiceerde zij in 1992 wetenschappelijk onderzoek over dit onderwerp om dit in 2022, 30 jaar, later weer op te pakken. Dit boek is vooral bedoeld om dit belangrijke erfgoed over te dragen, waardoor het niet verloren gaat.

Gestart wordt met de aankondiging van het overlijden, de voorbereidingen die hierna worden getroffen in aanloop naar de begrafenis/crematie, het inschakelen van afleggers (dinari’s), de waarde van het doorbreken van banden met de dode en de nabestaanden door de uitvoering van traditionele rituelen en gebruiken bij overlijden. Er wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan de werkzaamheden van de afleggers, waarbij niet alleen de bijbehorende regels voor hen, maar ook die voor de nabestaanden worden besproken. De laatste jaren spelen ook dragers, gekozen door de nabestaanden, een steeds belangrijkere rol bij de uitvaartplechtigheid; ook dit komt uitvoerig aan de orde.

Tot slot worden de activiteiten vóór en na de begrafenis/crematie besproken, evenals de impact van Covid-19.

Verlies is allesbehalve gemakkelijk, maar inzicht in de processen, de pracht en het effect van rituelen onder de Creoolse Surinamers kunnen bijdragen aan “het vinden van Kracht, ondanks het Verlies.”

Een gedenkboek van en over het Hof van Justitie Suriname geschreven door freelance journaliste Ranu Abhelakh ter gelegenheid van het 155-jarig bestaan van het hof op 1 mei 2024.

De Surinaamse rechterlijke macht, een van de drie poten binnen de trias politica heeft haar eigen geschiedenis laten vastleggen. Dit gedenkboek beschrijft in grote lijnen de ontwikkeling van de rechtspraak in de koloniale periode vanaf 1651 en de Surinaamse rechterlijke organisatie – van de hoven tot aan het huidige Hof van Justitie. Dit college, het hoogste rechtsprekende instituut van Suriname, is nog altijd gevestigd in het gebouw waar het begon.

‘155 jaar Hof van Justitie, Suriname’ besteedt ruim aandacht aan de ontwikkelingen rond de onafhankelijkheid in 1975 en de rechtspraak tijdens het militaire bestuur, gedurende het herstel van democratie en rechtsstaat, en in het huidige tijdsgewricht. Deze publicatie is rijk geïllustreerd met krantenknipsels, tekeningen en foto’s en schetst een levendig beeld van de Surinaamse rechtspraak met persoonlijke verhalen van (oud-)rechters, vervolgingsambtenaren en andere betrokkenen; achtergrondinformatie over de (historische) gerechtsgebouwen en beschrijvingen van spraakmakende rechtszaken.

Nritya Katha – Indiase dansverhalen voor kinderen • Jaya Mehta • Illustraties Suruba Natalia • Vormgeving Swati Chakrabarti • Sampreshan: Zoetermeer 2025 • ISBN 9789083345116 • hardcover • 76 pagina’s  (Oorspronkelijk: Nritya Katha – Indian Dance Stories for Children – 1e editie 2022, National Book Trust, India)

Als professioneel Bharatanatyam danseres en al 49 jaar dansgoeroe in Nederland vind ik het fijn dat dit boek de Indiase dansen op een eenvoudige, beeldschone wijze  aan kinderen presenteert. Chandrika Sundaram

Dans door India met Krishna, Lola, Aadi, Tishya, Tarini, Ananya, Anoushka, Saanvi, Shankar en Angela, en beleef de magie van de Indiase klassieke dansen: van de kleurrijke kostuums tot de betoverende tempels en sculpturen die de dans inspireren!
Vang een glimp op van de magnifieke dansfestivals in Khajuraho, Chidam­baram en van het unieke leven van de satra’s (kloosters) in Assam. Ontdek het leven in Indiase dorpen en steden, beleef hechte vriendschappen en nieuwe ontdekkingen! Dit alles door de ogen van een nieuwsgierig kind.Jaya Mehta’s Nritya Katha: Het Boek over Indiase Dans­­verhalen voor Kin­de­ren is een verzameling verhalen over Indiase dansen. India is het dans­cen­trum van de wereld, met acht klassieke dansen en honderden regionale dansen. De kinderen maken kennis met alle klassieke dansvormen en twee streekdansen. Door de magische reis van een kind onthullen de negen verhalen de fascinerende wereld van elke dansvorm: de kunst, architectuur, kostuums en ambachten.

Nritya Katha: een interessante kennismaking met verschillende Indiase dansstijlen – speels uitgelegd en visueel krachtig verteld. Kathak-docent Anima Jhagroe-Ruissen

“Als moeder van twee kinderen en Odissi-danseres heb ik altijd gezocht naar prentenboeken voor mijn kinderen die hen verbinden met Indiase dans en muziek. Tot mijn verbazing ontdekte ik dat er verhalenboeken zijn over ballet, flamenco en Balinese dans, maar geen prentenboeken over Indiase dansvormen die kinderen met hun prachtige erfgoed laten kennismaken,” aldus de auteur. Haar diepste wens is om de dans te verbinden met de emoties, de persoonlijke reis en het zelfbeeld van een kind. De dansverhalen gaan over wat kinderen zoal meemaken tijdens vakanties, verhuizingen en bezoeken aan dansvoorstellingen. Beleef samen met hen de klassieke dansvormen Bharatanatyam, Kathak, Odissi, Kathakali, Mohiniyattam, Sattriya, Manipuri en Kuchipudi, en de streekdansen Chhau en Bihu.

Jaya Mehta is een inter­natio­naal befaam­de Odissi-danseres, dichter, docent, talkshow host en moeder van twee kinderen. Ze heeft dans­ge­dichten ge­­pu­bliceerd en opgevoerd, innovatieve dans­work­shops voor kinderen gegeven, op festivals wereldwijd opgetreden en geeft Odissi-les aan jonge, veelbelovende dansers.

De omslag en paginagrote illustraties in dit boek zijn de creaties van Suruba Natalia uit Moldavië, die zich onder meer laat inspireren door dromen en de onbevangenheid van de kindertijd. Haar werk is met nationale en internationale prijzen bekroond.

Een zeer toegankelijk boek waarin alle acht klassieke dansstijlen van India zijn opgenomen. Door de schrijfstijl en de presentatie met prachtige kleuren en plaatjes is het aantrekkelijk voor kinderen. Bharatanatyam-docent Sitra Bonoo

De kleurrijke illustraties en verschillende tekstblokken in het boek geven het geheel een vrolijke uitstraling. Aan het eind van ieder verhaal is iets meer informatie over de dans beschikbaar en via het activeren van de QR code is de dans online te beleven. Nritya Katha is geschikt voor kinderen vanaf 8 jaar (om voor te lezen aan kinderen vanaf 6 jaar).

De website van de auteur: https://jayamehta.in/nrityakatha/

Click here to read more about this book on the  HINDORAMA information website.

* * *

 

Workshop Sjaal beschilderen tijdens LaLaLand Festival 2025

Verkrijgbaar bij alle (online) boekhandels en in voorraad en direct leverbaar bij

Boekhandel DeVriesVanStockum Passage 11 Den Haag • passage@devriesvanstockum.nl • 070 3028110

Bharat Kings Paul Krugerlaan 194 Den Haag / Jonker Fransstraat 120A Rotterdam • 070 3633211

Boekhandel Bruna Amsterdam Reigersbos 60 Amsterdam • bruna0700@brunawinkel.nl • 020 6977232

Boekhandel De Kler Promenade 275 Zoetermeer • zoetermeer@dekler.nl • 079 3317844

* * *

* * *

RECENSIE Shelly Roso
www.shelly-roso.nl / 19-5-2025

Een dansreis door India

Nritya Katha
Indiase dansverhalen voor kinderen

Schrijver: Jaya Metha
Illustraties: Suruba Natalia
Uitgever: Sampreshan
Vormgeving: Swati Chakrabarti
Oorspronkelijke titel: Nritya Katha Indian Dance Stories for Children | Originele uitgave verschenen bij National Book Trust, India

Divers en kleurrijk

India is het danscentrum van de wereld. Er is geen land dat kan tippen aan de kleurenpracht en de diversiteit van de Indiase dans, laat Jaya Metha ons in het voorwoord weten. Een gedurfd begin, die mij als lezer direct nieuwsgierig maakte. Jaya Metha, zelf een gevierd Odissi danseres (geeërd met de Odissi Jyoti-prijs), was altijd op zoek naar een kinderboek over Indiase dansen. Helaas, wel vond ze boeken over Ballet, Flamenco en Balinese dans. Daarom is dit boek een ode aan de diverse en kleurrijke dansen van India met kostuums, kunsten, architectuur, verhalen en muziek.

Een dansreis door India

In Nritya Katha wordt de jonge lezer meegenomen in de verschillende dansvormen die India rijk is. De lezer maakt als het ware een dansreis door India. In ieder hoofdstuk wordt het verhaal gevolgd van een kind, dat op zoek is naar bv. zichzelf, een eigenschap om dingen beter te kunnen begrijpen of om beter met bv een probleem te kunnen omgaan. Je reist mee naar de plekken waar deze kinderen naartoe gaan, verbaast je mede over de kostuum, de make-up en/of de bewegingen van de danser(s) en je leest hoe dans van betekenis kan zijn in het leven van de hoofdpersoon/hoofdpersonen. De verhalen geven niet alleen een beeld van de verschillende dansstijlen, ook van de cultuur waarin de Indiase kinderen opgroeien.

Online beleven

De kleurrijke illustraties en verschillende tekstblokken in het boek geven het geheel een vrolijke uitstraling. Na iedere hoofdstuk vind de lezer naast een woordenlijst ook een korte samenvatting met belangrijke kenmerken van de dansstijl. Ook kunnen ze via het activeren van de QR code de dans online beleven. Nritya Katha is geschikt  voor kinderen vanaf 8 jaar (om voor te lezen aan kinderen vanaf 6 jaar). Doordat er Indiase woorden instaan vraagt het wel wat leesvaardigheid van de lezer. Het is zowel geschikt voor kinderen die bekend zijn met de Indiase dans, als ook voor kinderen die dansen en de geschiedenis van dansstijlen interessant vinden.

Derde druk, augustus 2025

Het keti koti beeld Kwakoe, de Wilhelminaboom, het standbeeld van Janey Tetary, het monument voor J.F, Waakhuyzen: een paar voorbeelden van 118 gedenktekens in Paramaribo. Eric Kastelein reconstrueert in Oog in oog met Paramaribo voor het eerst de – vaak vergeten – verhalen achter dit herinneringserfgoed, verteld vanuit de tijd waarin ze speelden.

Vergeten geschiedenissen
Historische krantenberichten vormden het materiaal voor deze verhalen over belangrijke personen en gebeurtenissen. Door uitgebreid archiefonderzoek in Suriname en Nederland herontdekte Kastelein veel verloren gewaande geschiedenissen. Zo lezen we over het conflict in 1890 tussen de predikant G.C. Steijnis en de antisemiet gouverneur Maurits de Savornin Lohman. In het Koninklijk Huisarchief deed de auteur een verrassende vondst van zestig brieven die een onthutsend beeld schetsen van de problemen en ruzies rond het in 1923 onthulde standbeeld van koningin Wilhelmina.

Bijzondere mensen en gebeurtenissen
De grote stadsbrand van 1832 waarbij meer dan zestig huizen en gebouwen in vlammen opgaan eindigt met de gruwelijke executie van de ‘daders’ Cojo, Mentor en Present. De drie tot slaaf gemaakten worden bijna tweehonderd jaar later herdacht als verzetsstrijders tegen de slavernij. Monseigneur Wilhelmus Wulfingh sticht in 1895 ondanks protest van veel inwoners van Paramaribo de leprozerie Majella. Zijn borstbeeld staat jarenlang op het terrein langs de Van Sommelsdijcksekreek waar de honderden melaatsen woonden. Expeditieleider Johan Eilerts de Haan overlijdt in 1910 aan malaria tijdens de maandenlange tocht over de Corantijn en wordt daar begraven. Twee jaar later krijgt hij een marmeren buste. In het Academisch Ziekenhuis hangt een borstbeeld van professor Paul Flu (1884-1945). Hij was een pionier op het gebied van medisch-hygiënische inzichten en had een bewogen leven.

Eric Kastelein reconstrueert met oog voor detail de historie achter het herinneringserfgoed van Paramaribo. Met een personen-, straatnamen- en kunstenaarsregister vormt het boek een geschiedenis in 118 verhalen over bijzondere mensen en gebeurtenissen in Suriname, voor het eerst bijeengebracht.

Tweede herziene en uitgebreide druk
In de tweede druk zijn correcties aangebracht en zeven nieuwe verhalen toegevoegd. Deze gaan onder meer over het jubileum van koning Willem III, de verovering van Suriname door Abraham Crijnssen, de Holocaust in relatie tot Surinaamse Joden, dichter en nationalist R. Dobru, wereldrecordhouder Sem Abrahams, het Monument voor Inlandse gevallenen en strijders, en het Monument voor Politie.

Derde druk
Door de grote belangstelling voor het herinneringserfgoed in Paramaribo verschijnt in 2025 een derde druk. Dank gaat uit naar lezers, bezoekers van lezingen en iedereen die via uitgever, boekhandel of sociale media belangstelling toont.

Eric Kastelein (1954) is historicus en werkte jarenlang als marketingmanager in het bedrijfsleven. Vanaf 2010 bezoekt hij jaarlijks Suriname. Hij schrijft regelmatig voor de Surinaamse media Parbode en de krant de Ware Tijd. 

Dit boek is geschreven vanuit een diep innerlijk verlangen van de auteur om de antyēṣṭi saṁskāra – de Vedische crematieceremonie – weer de eer en aandacht te geven die zij van oudsher verdient. In landen als Suriname en Nederland zijn er mogelijkheden om deze plechtigheid vollediger en met meer toewijding uit te voeren, mits men over de juiste kennis beschikt. Helaas verhinderen taalbarrières en gebrek aan informatie vaak dat nabestaanden de ware betekenis van deze rituelen begrijpen. Daardoor zijn zij vaak volledig afhankelijk van de paṇḍit, zonder zelf de spirituele diepgang te ervaren.

In dit boek worden 121 crematie-mantra’s zorgvuldig vertaald en helder uitgelegd, zodat lezers inzicht krijgen in hun spirituele en filosofische betekenis. De auteur maakt een duidelijk onderscheid tussen de oorspronkelijke Vedische traditie (sanātana dharma) en latere toevoegingen uit de Purāṇa’s. Hierdoor komt de puurheid en symboliek van de oeroude Vedische visie weer tot leven.

Bijzonder is ook de aandacht voor de havan-yajña na de crematie en de betekenisvolle uitstrooiing van de as, rituelen die niet slechts formaliteiten zijn, maar krachtige handelingen in harmonie met de universele natuurwetten.

Dit boek is een waardevolle gids voor iedereen die de antyēṣṭi saṁskāra met respect, volledigheid en spiritueel inzicht wil uitvoeren of begrijpen. Het nodigt uit tot reflectie, verdieping en verbinding met een tijdloze traditie die lichaam, ziel en kosmos met elkaar verbindt.

Mantra’s van antyēṣṭi saṁskāra en asuitstrooiing in het Saṁskṛt en het Nederlands

Dit is deel 2 van een tweedelige serie
Deel 1: De Vēda’s – Cyclus van leven, dood, crematie en wedergeboorte versus mythen, bijgeloof en misleiding

Bhasker (Pandit Bhaskerperkash) Rewti (1958) werd geboren in Suriname en verhuisde in 1974 naar Nederland. Hij is ingewijd pandit en auteur van meerdere Vedische werken. Sinds zijn wijding in India in 1995 zet hij zich in voor de verspreiding van Vedische kennis via rituelen, lezingen en publicaties in zowel het Hindi als het Nederlands. Naast zijn spirituele werk is hij actief in sociaal-maatschappelijke projecten in Nederland, Suriname en India. Voor zijn inzet werd hij onderscheiden als Ridder in de Orde van Oranje-Nassau en ontving hij de Haagse Stadspenning.